Isbot TajribaINTERAKTIV MATEMATIKA
06 / NUQTALAR. YO‘LLAR. OQILONA TANLOV.

Graflar va yo‘llar

Manzilga tezroq yeting. Hamma nuqtani kamroq xarajat bilan ulang. Qalamni uzmasdan chizing. Bir chizma — uch xil matematik savol.

A → C → D → E → GKo‘p burilish — doim uzoq yo‘l degani emas.
Hisoblash brauzerda · tashqi kutubxonasiz
TAYYOR CHIZMALAR
DEYKSTRA ALGORITMI

Qaysi yo‘lning jami qiymati kichik?

7 nuqta · 11 yo‘l
Nuqtani siljiting yoki yo‘lni tanlab qiymatini o‘zgartiring. Chiziqning uzunligi emas, ustidagi son hisoblanadi.
Tanlangan natijaJoriy qadamYopiq yo‘l⋯ Toq darajali nuqta
0 / 0
ENG QISQA MASOFA—Natijani oching yoki qadamlarni kuzating.
KAMROQ YO‘L BILAN—Yo‘llar soni va jami qiymat boshqa tushunchalar.
SIZNING YECHIMINGIZ0Yo‘l qiymatlari yig‘indisi.
ALOHIDA QISMLAR1Yopiq yo‘llar hisobga olinmaydi.
CHIZMANI O‘ZINGIZ TUZING

Yo‘llar jadvali

Yo‘lQiymatHolatTanlash
Bir juft nuqta orasida bitta yo‘l. Qiymat 0–999 orasidagi butun son. Yopiq yo‘l hisobda qatnashmaydi.
HISOBNI KUZATING

Masofalar jadvali

Qadam 0
AVVAL TAXMIN QILING

O‘zingizni tekshiring

Bu savollar chizmani o‘zgartirsangiz ham bir xil shartga ega. Javoblaringiz qurilmada tekshiriladi.

TAXMIN → TAJRIBA → XULOSA

Tajriba daftari

0 / 30

Daftar faqat shu brauzerda saqlanadi. «Ochish» yozuvdagi grafni qayta tiklaydi.

Matematik g‘oyalar va tajriba chegaralari

1. Eng qisqa yo‘l

d(v) ← min{d(v), d(u) + w(u,v)}

Graf — nuqtalar va ularni ulovchi yo‘llar. Har yo‘lga manfiy bo‘lmagan qiymat biriktirilgan. Deykstra algoritmi hali tasdiqlanmagan eng kichik masofani tanlaydi, keyin qo‘shni nuqtalar masofalarini yaxshilaydi.

Kenglik bo‘yicha qidirish (BFS) esa eng kam yo‘llar sonini topadi. Qiymatlar har xil bo‘lsa, bu yo‘lning jami qiymati eng kichik bo‘lishi shart emas. Bir nechta teng optimal yo‘l mavjud bo‘lishi mumkin.

2. Tejamkor tarmoq

min ∑ w(e),   |Edaraxt| = |V| − 1

Qamrovchi daraxt hamma nuqtani ulaydi va unda aylana yo‘q. Kruskal algoritmi yo‘llarni arzonidan boshlab ko‘rib chiqadi; aylana hosil qilmasa, uni oladi. Maqsad ikki nuqta orasidagi emas, butun tarmoqning jami qiymatini kamaytirish.

Graf bog‘lanmagan bo‘lsa, hamma nuqtani ulovchi daraxt yo‘q. Har bog‘langan qism uchun alohida minimal daraxt olinadi — bu minimal qamrovchi o‘rmon. Ayrim qismlar yolg‘iz nuqtadan iborat bo‘lishi mumkin.

3. Qalamni uzmasdan

Toq darajali nuqtalar soni: 0 yoki 2

Nuqtaning darajasi — unga tutash ochiq yo‘llar soni. Barcha yo‘llardan aynan bir marta o‘tish uchun yo‘li bor nuqtalar bitta bog‘langan qismda bo‘lishi va 0 yoki 2 ta nuqtaning darajasi toq bo‘lishi zarur va yetarli.

0 ta bo‘lsa — yopiq yurish; 2 ta bo‘lsa — ularning biridan boshlanib, boshqasida tugaydigan yurish. Nuqtaga bir necha marta qaytish mumkin. Yo‘lsiz yolg‘iz nuqtalar yurishga xalaqit bermaydi. Yo‘l qiymatlari bu savol uchun ahamiyatsiz.

Bu laboratoriya yo‘nalishsiz, o‘ziga qaytuvchi va parallel yo‘llarsiz graf bilan ishlaydi. Eng ko‘pi 20 ta nuqta va 100 ta yo‘l. Sonlar aniq butun qiymatlardir; chizmadagi geometrik uzunliklar hisobga olinmaydi. Avtomatik Eyler namoyishi hisoblangan yurishni tartib bilan ko‘rsatadi, algoritmning ichki stek amallarini emas.